Moreel Redeneren: Abraham in discussie met God

Gen. 18:17 De HEERE zei: Zal Ik voor Abraham verbergen wat Ik ga doen? […] 20 Verder zei de HEERE: De roep van Sodom en Gomorra is groot en hun zonde heel zwaar. […] 22. Toen keerden die mannen vandaar om en gingen naar Sodom, maar Abraham bleef nog staan voor het aangezicht van de HEERE. 

Abraham wordt door God uitgenodigd om te pleiten voor de inwoners van Sodom, ondanks hun zonden. De tekst benadrukt het belang van gastvrijheid en de ernstige gevolgen van het ontbreken ervan, zoals geïllustreerd door de zonden van Sodom. Abrahams benadering van God wordt gezien als een ethische handeling, waarbij hij pleit voor de onwaardige zielen van Sodom op basis van rechtvaardigheid en mededogen.

De kern van de discussie is de vraag of God rechtvaardig zal handelen en de rechtvaardigen zal sparen, zelfs als ze zich tussen de goddelozen bevinden. Abrahams pleidooi is gebaseerd op het idee dat rechtvaardigheid niet alleen een kwestie van macht is, maar ook van ethiek en verantwoordelijkheid. Hij stelt dat rechtvaardigheid een drievoudige relatie vereist: tussen de persoon, de naaste en de ander. Dit idee van rechtvaardigheid overstijgt fysieke aanwezigheid en omvat juist ook de afwezige anderen, waardoor het een ethische dimensie krijgt die verder gaat dan ruimtelijke nabijheid.

Het vermogen om de aanspraken van alle mensen te overwegen, ongeacht hun aanwezigheid of waardigheid, essentieel is voor ethisch leven. Abrahams dialoog met God is een vorm van moreel redeneren, waarbij zowel kwantitatieve als kwalitatieve aspecten van het bestaan worden overwogen. Het aftrekken van het aantal rechtvaardigen in Sodom toont aan dat getallen een belichaamde betekenis kunnen hebben, die verder gaat dan louter rekenkundige waarde.

De ongastvrijheid van Sodom is uiteraard te veroordelen, omdat het betekent dat de belangrijkste voorwaarde van de morele orde ontbreekt. Dat wordt zichtbaar in het contrast met de gastvrijheid van Abraham en Sarah, die als voorbeelden van ethisch gedrag worden gepresenteerd. Het contrast tussen de twee benaderingen benadrukt het belang van het erkennen van de menselijkheid van anderen en het handelen namens afwezige anderen om een rechtvaardige en ethische samenleving te bevorderen.

Abrahams historische dialoog met God kan worden gezien als een fundamenteel element van de relatie tussen God en de mens, waarbij Abraham een nieuwe dimensie van originaliteit, oorsprong en verantwoordelijkheid introduceert. De tekst roept vragen op over de spanning tussen ethiek en religie – het verschil tussen het pleidooi voor Sodom en het ontbreken daarvan bij Izak –  en de rol van rechtvaardigheid in de goddelijke en menselijke ervaring.

Zie ook: Abrahams gastvrijheid in Genesis 18


En Abraham kwam dichterbij en zei: Zult U ook de rechtvaardige tegelijk met de goddeloze wegvagen? 24 Misschien zijn er vijftig rechtvaardigen binnen de stad; wilt U hen ook wegvagen en de plaats niet sparen omwille van de vijftig rechtvaardigen die daarin zijn? 25 Er kan toch geen sprake van zijn dat U zoiets doet, dat U de rechtvaardige samen met de goddeloze doodt? Dan zal het zijn: zo de rechtvaardige, zo de goddeloze. Daar kan bij U toch geen sprake van zijn! Zou de  rechter van de hele aarde geen recht doen? 26 Toen zei de HEERE: Als Ik in Sodom vijftig rechtvaardigen binnen de stad vind, dan zal Ik de hele plaats omwille van hen sparen. 27 Abraham antwoordde en zei: Zie toch, ik heb het aangedurfd om tot de Heere te spreken, hoewel ik stof en as ben! 28 Misschien zullen er aan de vijftig rechtvaardigen vijf ontbreken; zult U dan om vijf mensen de hele stad te gronde richten? En Hij zei: Ik zal haar niet te gronde richten, als Ik er vijfenveertig vind. 29 Hij sprak opnieuw tot Hem: Misschien zullen er daar veertig gevonden worden! En Hij zei: Ik zal het niet doen omwille van die veertig. 30 Verder zei hij: Laat de Heere toch niet in toorn ontbranden, omdat ik spreek; misschien zullen er daar dertig gevonden worden! En Hij zei: Ik zal het niet doen, als Ik er daar dertig vind. 31 Hij zei: Zie toch, ik heb het aangedurfd om tot de Heere te spreken; misschien zullen er daar twintig gevonden worden! En Hij zei: Ik zal haar niet te gronde richten omwille van die twintig. 32 Verder zei hij: Laat de Heere toch niet in toorn ontbranden, omdat ik nog eenmaal spreek: Misschien zullen er tien gevonden worden. En Hij zei: Ik zal haar niet te gronde richten omwille van die tien.
Dit bericht is geplaatst in BIJBELSTUDIE, Jodendom, KOINONIA LIVE!. Bookmark de permalink.

2 reacties op Moreel Redeneren: Abraham in discussie met God

  1. Henneke Veen-Veerman schreef:

    Het verhaal van Abrahams dialoog met God over Sodom is inderdaad een fascinerend voorbeeld van moreel redeneren en het overwegen van ethische aanspraken. Door te onderhandelen over het aantal rechtvaardigen dat nodig is om de stad te redden, laat Abraham zien dat hij de waarde van elk individu erkent, zelfs als ze in de minderheid zijn. Dit illustreert het belang van het overwegen van zowel kwantitatieve als kwalitatieve aspecten bij het nemen van ethische beslissingen.

  2. Ruben schreef:

    Dat is een interessante samenvatting van het verhaal van Abraham en Sodom. Het benadrukt inderdaad het belang van gastvrijheid, rechtvaardigheid en mededogen. Door zijn pleidooi voor de inwoners van Sodom laat Abraham zien hoe belangrijk het is om zelfs in moeilijke situaties op te komen voor anderen en om deugdzaamheid en genade hoog in het vaandel te houden. Dit verhaal kan ons inspireren om ook in onze eigen tijd en context compassie en mededogen te tonen jegens anderen, zelfs wanneer zij fouten hebben gemaakt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *