Zij lazen uit het boek voor uit de Torah van God, gaven uitleg en verklaarden de betekenis, zodat men de voorlezing begreep. Dat is het negende vers van Nehemia 8. Lezen, uitleggen, verklaren. Want de Mitswot, de geboden van God, moeten ook gedaan kunnen worden. En het begrijpen van de voorlezing maakt het mogelijk om God gehoorzaam te zijn.
Dat gaat dan over de Torah in de zin van de Mitswot. De instellingen en rechten van God zijn geboden en opdrachten. Gods wil doen is dan ook niet alleen een morele kwestie in moderne zin. Het gaat niet om het begrijpen van algemene leefregels die eigenlijk toch al in onze natuur liggen. Met name de instellingen en de rechten van God zijn misschien wel voor ons onbegrijpelijk.
En dat het niet alleen een morele kwestie is, blijkt ook uit het simpele feit dat het liefhebben van God een opdracht, een mitzwa van de Torah is. Sommige mensen zullen zeggen dat dat een te beperkte opvatting is van het doen van het goede. Hoe kun je het goede vastleggen in leefregels? Hoe kun je wat God van ons vraagt uitdrukken in een tekst om dan vervolgens te moeten uitleggen en verklaren?
Maar de mitzwot van God zijn dan ook niet zomaar leefregels. Als uitingen van de wil van God als Schepper corresponderen zij met de werkelijkheid. In deze zin dat zij de werkelijkheid produceren waarmee de wereld geheiligd wordt. Hoe anders is dat met door mensen bedachte leefregels. Die zijn bedoeld om de vrijheid van anderen te beperken op grond van een persoonlijke opvatting over hoe de wereld zou moeten zijn.
Daarom is de wijze waarop wij vaak in de kerk moralistisch elkaar de les lezen zo gevaarlijk. In plaats van te leren handelen zodat de wereld geheiligd wordt, leren wij ons aan mensen te onderwerpen die daarmee feitelijk onderdrukt worden. Niets staat verder af van de Torah dan deze gebruikelijke manier om ons gedrag aan te passen aan de wil van de meerderheid. Allerlei fatsoensregels zijn in het leven geroepen met het uiteindelijke doel om te onderwerpen en onvrij te maken. Daarin zit geen heiliging van de wereld.
Alleen de uitleg en de verklaring van de mitzwot geven de vrijheid om het verband te leggen tussen Gods wil en de omstandigheden van het leven. De leefregel wordt niet uit de menselijke verklaring genomen, maar de verklaring maakt de leefregel zichtbaar, begrijpelijk en toepasbaar op het leven. Gods geboden leggen niet alleen maar een bepaald gedrag op, maar zij verklaren ook het karakter van de wereld. In klassieke termen: de ethiek van de Bijbel is ook een metafysica van de wereld.
Dat maakt de uitlegging tot het werk van een elite, van mensen die zich geheel en al hebben toegelegd op het ernstige leven van de wereld. Zoeken naar de ware betekenis van de mitzwot, dat is geen werk voor amateurs.
Russische versie:
Они читали из книги Торы Божьей, давали объяснения и разъясняли смысл, чтобы люди понимали прочитанное. Это девятый стих из книги Неемии 8. Читать, объяснять, разъяснять. Ведь мицвот, заповеди Божьи, должны быть выполнимы. А понимание прочитанного позволяет быть послушным Богу.
Речь идет о Торе в смысле заповедей. Установления и права Бога являются заповедями и повелениями. Исполнение воли Бога – это не только моральный вопрос в современном смысле. Речь не идет о понимании общих правил жизни, которые, в сущности, уже заложены в нашей природе. В частности, установления и права Бога, возможно, непостижимы для нас.
И то, что это не только моральный вопрос, следует из простого факта, что любовь к Богу является заповедью, мицвой Торы. Некоторые люди скажут, что это слишком ограниченное представление о совершении добра. Как можно зафиксировать добро в правилах жизни? Как можно выразить то, что Бог требует от нас, в тексте, а затем объяснять и разъяснять?
Но мицвот Бога – это не просто правила жизни. Как выражение воли Бога-творца, они соответствуют реальности. В том смысле, что они создают реальность, которая освящает мир. Как это отличается от правил жизни, придуманных людьми. Они предназначены для ограничения свободы других на основании личного представления о том, каким должен быть мир.
Поэтому так опасно то, как мы часто в церкви морализируем друг друга. Вместо того чтобы учиться поступать так, чтобы мир был освящен, мы учимся подчиняться людям, которые фактически отвергают это. Ничто не отдаляет нас от Торы так, как этот обычный способ подстраивать свое поведение под волю большинства. Всевозможные правила приличия были созданы с конечной целью подчинить и лишить свободы. В этом нет освящения мира.
Только объяснение и толкование мицвот дают свободу установить связь между волей Бога и обстоятельствами жизни. Правило жизни не берется из человеческого объяснения, но объяснение делает правило жизни видимым, понятным и применимым к жизни. Божьи заповеди не только предписывают определенное поведение, но и объясняют характер мира. В классических терминах, этика Библии является также метафизикой мира.
Это делает толкование делом элиты, людей, полностью посвятивших себя серьезной жизни мира. Поиск истинного значения мицвот — это не работа для любителей.