De reden van het bestaan (9/19)

Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 9

Wijsheid, maar wat?
Als wij willen weten waar Prediker het over heeft, moeten wij ons alleen tot hem richten, en uit de context de verschillende betekenissen zoeken die hij aan dit woord toekent. De andere fundamentele beperking is dat het duidelijk niet over de wijsheid van God gaat. Het is niet de aanbiddelijke Wijsheid, die voor het aangezicht des Heren speelde bij de schepping der wereld.[54] Doorgaan met het lezen van “De reden van het bestaan (9/19)”

De reden van het zijn (8/19)

Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 8

Menselijke reacties
Qohelet doorzeeft de absurditeiten van de mens, zijn valse wijsheid, zijn minuscule voorzichtigheid, en hij brengt zijn ironie ten volle tot uiting, waardoor hij degenen die dit lezen als goede woorden, goede raad in de stijl van La Fontaine, in de val lokt, zonder de enorme tegenstrijdigheid op te merken, de massieve bevestiging van de ijdelheid die de middelmatige, de lauwe, de voorzichtige, de kleine rekenaar de grond in jaagt (want, juist, hij stelt deze rekenaar elders op de proef. Wij weten dit: “Als je de hemel onderzoekt, als je kijkt waar de wind vandaan komt en waar de wolken lopen, zul je nooit iets doen!”[49]. Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (8/19)”

De reden van het zijn (7/19)

“De reden van het bestaan, meditatie over Prediker”
Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 7

Geluk
Men kan zeggen dat het hele boek doorspekt is met de verwijzing naar geluk. “Er is niets beters voor de mens dan te eten en te drinken, en zijn ziel een voorproefje van geluk te geven door te werken […]. Want “Wie zal eten en wie zal genieten buiten Mij?” (II, 24) Niets beters. Maar pas op, dit is geen absolute overtreffende trap! Het is relatief aan de menselijke toestand “onder de zon”. Het is ijdel, maar het is beter dan de rest. En als u niet het plezier neemt dat u ten deel valt, wie dan wel? Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (7/19)”

De reden van het zijn (6/19)

“De reden van het bestaan, meditatie over Prediker”
Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 6

De afwezigheid van zin, van mogelijke vooruitgang in de mens, in de maatschappij, sluit hoop en vreugde uit. Het enige wat overblijft, in het aangezicht van de steriliteit van zulke grote inspanningen, is wanhoop na haat.[36]
IV, 6: “Beter rust in de palm van de hand dan volle handenvol (van rijkdom) werk – en achtervolgende wind”. Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (6/19)”

De reden van het zijn (5/19)

“De reden van het bestaan, meditatie over Prediker”
Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 5

Geld
Het belangrijkste is de fundamentele tegenstelling: geld maakt alles mogelijk – en geld is ijdelheid.[28] En hij [Salomo] merkt met grote voldoening op dat de wereld geen plaats is voor geld. Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (5/19)”

De reden van het zijn (4/19)

“De reden van het bestaan, meditatie over Prediker”
Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 4

De macht
(…) zij [de macht] wordt altijd herboren in de vorm van absolute macht. Kan macht echter niet ook veranderen naar gelang van de persoon die haar uitoefent? Tweemaal schijnt Qohelet ons te zeggen: het is nog beter een ervaren koning te hebben, die wijs geworden is, omringd door deugdzame vorsten, die geen orgieën houden, die hun tijd niet in banketten doorbrengen, en die werken [22]. Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (4/19)”

De reden van het zijn (3/19)

Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 3

Eerste zekerheid
Er is geen vooruitgang. Dit is de eerste grote zekerheid (I, 4-10). En het verschrikkelijke oordeel is hier allereerst de vereenzelviging van de Geschiedenis met de Natuur! Wij zijn zo gewoon het tegendeel te denken. De zon komt op, de zon gaat onder; zij hijgt naar haar huis, en dan daar… komt zij op.
(…)
Een banale opmerking. Wat niet onbelangrijk is voor Lys [exegeet], die er terecht een desacralisatie van de zon in ziet: “Dit vers onderstreept het belachelijke karakter van deze zonneslaaf van wie men geen god kan maken, de wanhopige en niet heilzame herhaling, zoals in mysteriegodsdiensten om aan het mysterie te ontkomen”[16]. Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (3/19)”

De reden van het zijn (2/19)

Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 2

Er zijn eigenlijk vier hoofdpersonen in de tekst: de koning (geïdentificeerd met Salomo). De recitant (de schrijver, de rituele officiant). Het volk (de vergadering) en de vierde die aangeroepen wordt: de adem/mist/Geest.
(…)
Dus een tekst naar de toekomst gericht. Het vermeldt niet de objectieve werkelijkheid, maar wat zij “voor de koning” is, om de koning ertoe te brengen haar anders op te vatten.[9] Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (2/19)”

De reden van het zijn (1/19)

Jacques Ellul, De reden van het zijn, Meditatie over Prediker[1]

Samenvatting

Deel 1

Na binnen een ruime “marge” (tussen de zevende eeuw v. Chr. en het einde van de derde eeuw) gevarieerd te hebben, wordt onze tekst tegenwoordig gedateerd tussen 350 en 250, met een voorkeur voor de periode van de verovering van Alexander, iets ervoor of iets erna, d.w.z. rond 320.
(…)
Zonder twijfel komt Qohelet van qahal, dat vergadering betekent, maar het schijnt dat de afgeleide daarvan een creatie is die eigen is aan ons boek. Doorgaan met het lezen van “De reden van het zijn (1/19)”